مخابره به
خوانندهٔ فارسی‌زبان
از
میز فرمان‌ها
موضوع
شکستن دستور به کلمه

هر فرمان، یک تلگرام است

خط فرمان جایی است که یک خط نوشته را تحویل پوسته می‌دهید. پوسته پیش از هر کاری آن خط را با فاصله و تب و نویسهٔ خط جدید به کلمه‌ها می‌شکند: کلمهٔ نخست نام فرمان است و بقیه یا گزینه‌اند یا ورودی. همین شکستن ساده، منبع بیشتر خطاهای روزمره است. اگر مسیر یک فایل فاصله داشته باشد، فرمان سالم به دو کلمه تقسیم می‌شود و ابزار می‌گوید چنین فایلی نیست.

در دفتر مخابره برگه را پیش از فرستادن می‌شمارند و بعد مهر می‌زنند. اینجا هم همان کار را می‌کنیم: اول می‌شماریم فرمان چند کلمه دارد، بعد می‌بینیم کدام کلمه ممکن است جابه‌جا شود. فرمانی که برای یک فایل با نام فارسی می‌نویسید معمولاً سه یا چهار کلمه است. کافی است یکی از آن کلمه‌ها فاصله داشته باشد تا همه‌چیز از همان‌جا به هم بریزد.

این دفتر برای خواندن سرسری نوشته نشده. هشت فرمان پرکاربرد در تعرفه آمده، هر کدام با شمار کلمه و دام خودش. چهار برگشتی هم کنارش هست: فرمان‌هایی که پوسته می‌فرستد و با پیام خطا برمی‌گردند. اگر تازه شروع کرده‌اید از ستون دام آغاز کنید، چون بیشتر وقت‌ها همان یک ستون کار را نگه می‌دارد.

مأمور مخابره: هر خط پیش از رفتن شمرده می‌شود.

کلمه‌شمار را ببینید
کلید برنجی تلگراف، برگه‌های پیام و قرقرهٔ روبان روی پارچهٔ گونی زیر نور چراغ
میز مخابره، پایان شیفت · برگه‌ها پیش از فرستادن شمرده می‌شوندتصویر ۱ از ۸

تعرفهٔ هشت فرمان

ستون کلمه، شمار واژه‌های خودِ فرمان است؛ ستون دام همان چیزی است که برگه را برمی‌گرداند.

فرمانکارکلمهدام
ls -laفهرست کامل با اندازه و اجازه۲-a فایل‌های پنهان را هم می‌آورد؛ شمارش خطا می‌شود.
grep -rn "متن" .جست‌وجوی بازگشتی در پوشه۳بدون -I فایل‌های دودویی هم خوانده می‌شوند.
find . -name "*.log" -mtime +7یافتن فایل‌های کهنه‌تر از هفت روز۴-mtime با شبانه‌روز کار می‌کند، نه با ساعت.
sed -n '1,20p'چاپ بیست خط اول۲sed -i در مک و گنو دو لهجهٔ مختلف دارد.
tar -xzf a.tar.gz -C destبازکردن بایگانی در پوشهٔ دیگر۴جای -C مهم است؛ بعضی نسخه‌ها آن را اول می‌خواهند.
curl -sS -o out.json -w "%{http_code}"گرفتن پاسخ و کد وضعیت۵-s تنها، خطا را هم پنهان می‌کند؛ -S آن را برمی‌گرداند.
ps aux | grep -v grepیافتن فرایند بدون خود grep۴الگو را داخل گیومه بگذارید تا پوسته آن را باز نکند.
awk -F, '{print $2}'ستون دوم یک فایل جداشده با کاما۲$2 را در تک‌گیومه بنویسید، وگرنه پوسته آن را عوض می‌کند.

بیشتر فرمان‌های روزمره دو تا پنج کلمه‌اند. هر کلمهٔ اضافه یک جای تازه برای خطاست: فاصلهٔ پنهان، گیومهٔ جفت‌نشده، یا ستاره‌ای که پوسته باز می‌کند. اگر فرمانی بیش از شش کلمه شد، پیش از اجرا یک بار آن را با echo بفرستید تا ببینید پوسته چه می‌بیند.

برگشتی‌ها

برگشتی، فرمانی است که به مقصد نرسیده و با دلیل بازگشته. چهار مورد از پرتکرارترین‌ها را اینجا نوشته‌ایم. هر برگشتی یک اصلاح دارد و همان اصلاح، جای دوباره‌فرستادن را می‌گیرد.

دفتر کدهای برگشتی
  1. ۰۱

    مسیر بدون نقل‌قول

    اگر نام فایل فاصله دارد، rm $file دو کلمه می‌فرستد و هر دو را جدا حذف می‌کند. نقل‌قول دوتایی این شکستن را می‌بندد.

    اصلاحrm -- "$file"

  2. ۰۲

    ستاره به‌جای فهرست

    for f in $(ls) خروجی ls را دوباره به کلمه می‌شکند و ستاره‌ها را هم باز می‌کند. خود پوسته فهرست را می‌دهد.

    اصلاحfor f in *; do ...; done

  3. ۰۳

    شرطی که set -e را خاموش می‌کند

    set -e داخل if، while و سمت چپ && اجرا نمی‌شود. برای توقف واقعی، خطا را خودتان بررسی کنید.

    اصلاحcmd || exit 1

  4. ۰۴

    تغییرمسیر پیش از sudo

    در sudo echo x > /etc/f، خود پوسته فایل را باز می‌کند و اجازهٔ ریشه بی‌اثر است. tee این کار را درست انجام می‌دهد.

    اصلاحecho x | sudo tee /etc/f

میز گزینه‌ها

گزینه‌ها همان کلمه‌هایی هستند که رفتار فرمان را عوض می‌کنند. سه چیز را جدا نگه دارید: شکل کوتاه، شکل بلند، و جایی که گزینه تمام می‌شود. ابزارهای گنو معمولاً هر سه را می‌فهمند، ابزارهای بی‌اس‌دی گاهی نه.

-v
--verbose
در بعضی ابزارها -v نسخه را چاپ می‌کند، نه گزارش.
--color=auto
--color auto
شکل تساوی همیشه کار می‌کند؛ شکل فاصله به ابزار بستگی دارد.
-abc
-a -b -c
گزینه‌های کوتاه بی‌آرگومان را می‌شود به هم چسباند.
--
rm -- -rf
هر چه پس از -- بیاید نام فایل است، حتی اگر با خط تیره شروع شود.
-h
--human-readable
در ls و du یعنی اندازهٔ خوانا؛ در بسیاری از فرمان‌ها یعنی راهنما.
-n
--dry-run
اگر ابزار داشته باشد، بهترین راه آزمودن پیش از اجراست.
ردیفی از کلیدهای سیاه و پیچ‌های کوچک روی صفحهٔ فرستندهٔ تلگراف

کلیدها همان گزینه‌ها هستند: هر کدام یک حالت را روشن یا خاموش می‌کند و ترتیبشان در بعضی ابزارها مهم است.

قرقرهٔ نوار کاغذی سوراخ‌دار تلگراف روی پارچهٔ گونی

نوار کاغذی، پیش از خوانده‌شدن هم شمرده می‌شد. هر سوراخ یک بیت و هر بیت یک کلمه از پیام بود.

کلمه‌شمار

پوسته برای شکستن خط از متغیر IFS استفاده می‌کند. مقدار پیش‌فرض آن فاصله، تب و نویسهٔ خط جدید است. نیم‌فاصله در آن نیست، پس «می‌شود» یک کلمه است، نه دو. همین یک نکته دو پیامد دارد: شمارش واژه با wc -w برای متن فارسی قابل اعتماد است، اما شکستن نام فایل با فاصله همیشه گرفتار می‌شود.

سه آزمایش کوتاه

  • IFS=, read -r a b جداکننده را فقط برای همان read عوض می‌کند.
  • "$@" هر ورودی را جدا نگه می‌دارد؛ $* همه را یکی می‌کند.
  • find . -print0 | xargs -0 فاصله و خط جدید در نام فایل دیگر مشکل نمی‌سازد.

اگر متن فارسی را می‌شمارید، wc -w واژه‌ها را درست می‌شمارد و wc -m نویسه‌ها را. برای مقایسهٔ دو نسخه از یک نوشته، شمار نویسه بهتر است، چون نیم‌فاصله و کشیده را هم می‌بیند.

ترکیب: یک فرمان، سه کلمهٔ بعدی

لوله، خروجی یک فرمان را به ورودی فرمان بعدی می‌دهد. سه چیز را با هم ببینید: کد خروجی، ترتیب، و جای متغیر. اگر pipefail روشن نباشد، خطای وسط زنجیره پنهان می‌ماند و آخرین فرمان موفق، همه‌چیز را سالم نشان می‌دهد.

set -o pipefail
ps aux | grep -v "[g]rep" | awk '{print $2}' | xargs -r kill

الگوی [g]rep خودِ grep را از فهرست حذف می‌کند و به grep -v grep نیاز نیست. اگر فهرست خالی باشد، xargs -r دستور را اجرا نمی‌کند؛ در مک این گزینه را ندارد و باید از xargs بدون آن یا از while read استفاده کرد.

یادداشت حاشیه

در دفتر مخابره، پیام‌های فوری با یک نوار شرابی علامت می‌خوردند. در پوسته، نزدیک‌ترین چیز به «فوری» کد خروجی است: صفر یعنی رسید، هر چیز دیگر یعنی برگشت. کد را جدی بگیرید، حتی وقتی پیام خطا چیزی نمی‌گوید.

ادامهٔ دفتر ترکیب

دربارهٔ دفتر

این دفتر یک مرجع مستقل برای خط فرمان فارسی است. هیچ فرمانی بدون آزمایش نوشته نمی‌شود و هر برگشتی با نسخهٔ ابزار سنجیده می‌شود.

روش کار

خط فارسی

ی و ک فارسی با ی و ک عربی یکی نیستند. یک sed ساده می‌تواند هر دو را به شکل یکسان درآورد، پیش از آنکه جست‌وجو کنید.

نکته‌های نویسه‌ای

گزارش خطا

اگر فرمانی در این دفتر درست کار نکرد، نسخهٔ ابزار و متن فرمان را بفرستید. برگه‌های اصلاحی در همان هفته بازبینی می‌شوند.

فرستادن برگه